Деректер нақты шешімдерге қалай айналады: Өскемендегі ӨСАБ тренингінің қорытындылары

2026 жылғы 30–31 наурызда Өскемен қаласында мемлекет, бизнес және қоғам арасындағы тау-кен өндіру секторындағы ашықтық пен тиімді өзара іс-қимыл мәселелеріне арналған тренинг өтті. Іс-шараға азаматтық қоғам өкілдері, үкімет, кәсіпорындар, сондай-ақ журналистер мен Қазақстан-Американдық еркін университетінің студенттері қатысты.

Тренингті Financial Services Volunteer Corps (FSVC) ұйымы ұйымдастырды, ал негізгі спикерлер ретінде адвокация және тау-кен салаларын басқару бойынша халықаралық сарапшылар сөз сөйледі.

Бірінші күні қатысушыларға Өндіруші салалардың ашықтық бастамасы (ӨСАБ) туралы кіріспе ақпарат беріліп, қажетті деректерді қайдан табуға болатыны талқыланды. ИПДО Ұлттық мүдделі тараптар кеңесінің мүшесі Татьяна Седова өз тәжірибесіне сүйене отырып, оның қағидаттары, дереккөздері және бар мәселелер туралы жан-жақты түсіндірді.

Аймақтық контекстке ерекше назар аударылды. Қатысушылар тау-кен өнеркәсібінің Шығыс Қазақстанға, соның ішінде экологиялық және әлеуметтік аспектілерге қалай әсер ететінін талқылады. Топтық талқылаулар барысында қатысушылар БАҚ, қоғамдық ұйымдар, үкімет және кәсіпорын қызметкерлері рөлдерін алып, мәселені әртүрлі көзқарас тұрғысынан қарастырды.

Екінші күні тренинг тәжірибелік жұмысқа бағытталды. Адвокациялық қызмет бойынша кеңесші және тренер Бренда Моррисонның жетекшілігімен қатысушылар мүдделерді қорғау құралдарын меңгеріп, мақсат қоюды, мүдделі тараптарды талдауды және мемлекет пен бизнеспен өзара әрекет стратегиясын құруды үйренді.

Практикалық бөлім нақты кейсті талдауды қамтыды: онда қоғам өкілдері мен кәсіпорындар экологиялық мәселелер бойынша келісімге келуге тырысты. Бұл жаттығу Өскемендегі экологияға қатысты жергілікті мәселелерді шешуге негіз болды.

Сонымен қатар қатысушылар өздерінің адвокациялық кампанияларын әзірледі. Онда өзекті деп санайтын мәселелерді көтеріп, іс-шаралар жоспарын, бюджет, уақыт кестесі және қатысушылар құрамын нақтылады.

Тренингке ҚАЕУ студенттері де белсенді қатысты. Бұл олар үшін журналистика және қоғамдық қызмет саласындағы білімін тереңдетіп қана қоймай, әлеуметтік мәселелерді талдау мен түрлі тараптармен диалог құрудың практикалық дағдыларын дамытуға мүмкіндік берді. Жастардың белсенділігі өңірдің дамуына деген қызығушылықтың артып келе жатқанын көрсетті.

Тренинг қорытындысында қатысушылар бір ғана тұжырымға келді: деректердің өзі жағдайды өзгертпейді — олар тек нақты сұрақтар қою мен шешім қабылдау құралы ретінде пайдаланылғанда ғана өзгеріс әкеледі.