Абай мен Шәкәрім мұрасындағы «Толық адам» идеясы талқыланды

2026 жылғы 20 қазанда екінші курс білім алушыларына арналған «Толық адамға апарар жол» тақырыбында тәрбие сағаты өткізілді. Іс-шараның мазмұны Абай Құнанбайұлының қара сөздері мен Шәкәрім Құдайбердіұлының «Үш анық» еңбегіндегі адамгершілік тұжырымдарға негізделді.

Тәрбие сағатының негізгі мақсаты – білім алушыларға толық адам ұғымының мәнін түсіндіру, ақыл, қайрат, жүрек пен ұжданның өзара байланысын көрсету және жастарды күнделікті өмірдегі шешімдерін адамгершілік тұрғысынан бағалауға бағыттау болды.

Іс-шара барысында білім алушылар Ақыл, Қайрат, Жүрек, Ғылым, Ынсап, Әділет, Мейірім және Ұждан ұғымдарын бейнелейтін символдық карточкаларды пайдаланды. Сабақтың бастапқы кезеңінде бос адам сұлбасы ұсынылып, әр айналым сайын оған тиісті рухани қасиеттер орналастырылды. Нәтижесінде толық адамның біртұтас бейнесі құрастырылды.

Абайдың он жетінші қара сөзіндегі Ақыл, Қайрат және Жүректің таласы сахналық көрініс арқылы көрсетілді. Ғылым бейнесіндегі білім алушы аталған үш қасиеттің бір-бірінен бөлек емес, өзара үйлесімді болуы қажеттігін түсіндірді. Шәкәрімнің «Үш анық» еңбегіндегі ұждан мәселесі ынсап, әділет және мейірім ұғымдарының бірлігі арқылы ашылды.

Тәрбие сағатының практикалық бөлімінде білім алушылар моральдық таңдау жағдайын талқылады. Олар ұсынылған мәселені ақыл, қайрат, жүрек, ынсап, әділет және мейірім тұрғысынан бағалап, ортақ шешім қабылдады. Талқылау барысында білімнің, жігердің және жеке жетістіктің адамды өздігінен толық адам етпейтіні, адамның рухани кемелдігі оның таңдауы мен әрекетінен көрінетіні туралы қорытынды жасалды.

Іс-шара соңында білім алушылар «Толық адам манифесін» бірлесіп оқып, өз өмірінде жүзеге асыратын нақты адамгершілік қадамын белгіледі. Сабақтың қорытынды формуласы ретінде:

АҚЫЛ + ҚАЙРАТ + ЖҮРЕК + ҰЖДАН = ТОЛЫҚ АДАМ

деген тұжырым ұсынылды.

Тәрбие сағаты білім алушылардың белсенді қатысуымен, сахналық көрініс, символдық бейнелер, топтық талдау және жеке рефлексия әдістері арқылы өткізілді. Көрнекі материалдар мен студенттердің бірлескен әрекеті Абай мен Шәкәрім мұрасындағы адам мәселесін қазіргі жастардың өмірлік таңдауларымен байланыстыруға мүмкіндік берді.

Іс-шараның негізгі түйіні: толық адам – өзін толықпын деп жариялаған адам емес, ақылын ақиқатқа, қайратын жақсылыққа, жүрегін адамға бағыттап, әрбір шешімін ұжданмен өлшейтін адам.